Bilimsel Literatür Taraması Nasıl Yapılır?

Bilimsel çalışma yapanlarda herkesin kendine göre bir tarzı olduğu ile ilgili kısmen doğru kısmen yanlış bir algı olduğunu düşünüyorum. Basit teknikler araştırma sürecinde büyük etkiler yaratabilir. Bu bağlamda kendi kullandığım çok basit (ve bu yüzden uygulaması kolay) bir literatür taraması nasıl yapılır;

Yeni bir araştırmaya başladığınızı ve temel bir literatür taraması yapmak istediğinizi varsayarak,

1) İlk yapılacak şey sizin yapmak istediğiniz araştırmaya yakın veya alanda temel olduğunu fark ettiğiniz bir araştırma bulmak. Burası bizim için bir başlangıç noktası (temel veya sizin araştırmaya göre özel bu araştırmanın nasıl bulunacağını aşağıda anlatacaktır) [Bu temel araştırmayı X olarak tanımlayalım].

2) Ardından yapmanız gereken bu çalışma X’in literatür bölümünü incelemek ve buradan yine sizin araştırmayla doğrudan ilgili 2-3 çalışma seçmek [Bu yeni çalışmaları Y ve Z olarak tanımlayalım].

3) Ardından Google Scholar sayfasında temel çalışmamız X’e atıf yapanları, makale X’i aramadan sonra alıntılanma sayısı bağlantısı ile buluyoruz. Buradan da konuyla ilgili 2-3 makaleyi seçtik [Bu yeni çalışmaları W ve Q olarak tanımlayalım]. Elimizde 5 tane çalışma oldu.

Basitçe özetleyecek olursak;

X’i bulduktan sonra X’in atıf yaptığı Y ve Z’yi ardından X’e atıf yapan W ve Q’yu buluyoruz. Bir nevi aile soy ağacı gibi takip ediyoruz. X’in ataları Y ve Z ile X’in çocukları W ve Q. X için yapılan işlemleri Y, Z, W, Q içinde tekrarladığınızda kısa bir süre içerisinde elinizde konunuzla doğrudan ilgili onlarca makale birikecektir. Bu fazla makale ayrı bir sorun. Şimdilik makale okuması, odaklanma süresi, önem düzeyinin belirlenmesi gibi sıklıkla karşılaşan sorunlara girmiyoruz.

Peki bu yaklaşımın hareket noktası olan X’i nasıl buluruz?

Eğer çalıştığınız alanda yeni değilseniz muhtemelen bu çalışmayı biliyorsunuzdur. Ama yeni bir alansa, genel literatür taramaları bulunabilir. Örneğin tarımsal desteklerin etkisinde risk ilişkisi gibi bir konu araştırıyorsanız, eğer tarımsal desteklerin etkisi ile ilgili bir literatür taraması bulursanız, bu makale içinde muhtemelen sizin risk konusunda nereden başlamanız gerektiğinizi bulmak çok zaman almayacaktır.

Bu gibi temel çalışmaları bulmak için Google Scholar kullanılabileceği gibi doğrudan alanınızdaki dergilere gidilebilir. Genel iktisat içinde yeni bir konuyu öğrenmek için Journal of Economic Literature güzel bir başlangıç olabilir. Örneğin siyasal iktisat açısından tarım politikaları için bir başlama noktası veya üretimden bağımsız destekler için bir diğer nokta…